Dziś świętujemy Dzień Nauki Polskiej!
Czy zastanawialiście się kiedyś, nad czym pracują naukowcy Uniwersytetu Szczecińskiego? Dzięki ich badaniom powstają innowacyjne rozwiązania, które mogą zmieniać świat!
Od energii z fuzji jądrowej, przez badania nad morską strefą brzegową, aż po odkrycia w biologii i fizyce – nauka na US nie zna granic!
Sprawdźcie opisy pod zdjęciami i odkryjcie czym się zajmują:
- Dr Marcin Ślęczka – Instytut Fizyki
- Dr Andrzej Giza – Instytut Nauk o Morzu i Środowisku
- Dr Natalia Targosz-Ślęczka – Instytut Fizyki
- Dr hab. Paweł Terefenko, prof. US – dyrektor Instytutu Nauk o Morzu i Środowisku
- Dr hab. Paulina Niedźwiedzka-Rystwej, prof. US – zastępczyni dyrektora Instytutu Biologii i członkini Rady Uczelni na lata 2025-2028
A to dopiero początek!
Nasi naukowcy każdego dnia przesuwają granice wiedzy, szukając odpowiedzi na najważniejsze wyzwania współczesnego świata.
Dr Marcin Ślęczka – Instytut Fizyki – o swoich badaniach:
„Fuzja jądrowa – przyszłość czystej energii”.
Wspólnie z Bartoszem Zamorskim (doktorantem Szkoły Doktorskiej) badamy warunki, które pozwolą na efektywne pozyskiwanie energii elektrycznej z fuzji jądrowej. Pracujemy w ramach konsorcjum EUROfusion, zrzeszającego instytuty badawcze z Europy i naukowców z całego świata.
Jednym z kluczowych wyzwań jest ujarzmienie temperatury sięgającej milionów stopni Celsjusza. Nasza praca koncentruje się na stellaratorze Wendelstein 7-X powstałym w Greifswaldzie, gdzie analizujemy jakie parametry plazmy wpływają na rozkład temperatury na powierzchni dywertora – kluczowego elementu odbierającego energię z reakcji jądrowych.
Do badań wykorzystujemy system kamer termowizyjnych oraz metody uczenia maszynowego, co pozwala nam monitorować urządzenie i analizować wpływ różnych czynników na jego stabilność i bezpieczeństwo. Wyniki naszych badań wykorzystywane są przez rozmaite grupy badawcze i mogą znaleźć zastosowanie także w pozostałych projektach związanych z fuzją jądrową.
Dr Andrzej Giza – członek Rady Naukowej Instytutu Nauk o Morzu i Środowisku – o swoich badaniach:
W mojej pracy badam zmiany zachodzące w morskiej strefie brzegowej Morza Bałtyckiego. Morfologia plaży i podbrzeża jest kształtowana przez procesy brzegowe wywoływane przez wiatr, fale i wezbrania sztormowe. Monitorowanie tych zmian jest kluczowe, zwłaszcza w kontekście zmian klimatycznych, które mogą intensyfikować skutki sztormów, prowadząc do szkód w siedliskach przybrzeżnych.
W swoich badaniach wykorzystuję nowoczesne technologie teledetekcyjne, w tym bezzałogowe statki powietrzne (UAV) wyposażone w zaawansowane sensory. Realizuję projekty finansowane przez Narodowe Centrum Nauki a także Horyzont Europa i LIFE. Współpraca z różnymi instytucjami pozwala na skuteczniejszą wymianę wiedzy i doświadczeń, a także na opracowywanie innowacyjnych rozwiązań wspierających ochronę środowiska przybrzeżnego.
Oprócz samej pracy badawczej, ważne jest także udostępnianie danych. Dzięki projektowi eCUDO udostępniliśmy archiwalne zdjęcia lotnicze i bazy danych o strefie brzegowej Morza Bałtyckiego, dostępne na naszej platformie: eCUDO.
Dr Natalia Targosz-Ślęczka – Instytut Fizyki – o swoich badaniach:
„CleanHME – koncepcja nowego źródła energii opartego na fuzji jądrowej”
Czy możliwe jest stworzenie czystego i wydajnego źródła energii jądrowej bez odpadów radioaktywnych? W ramach projektu CleanHME, finansowanego przez Unię Europejską w programie Horyzont 2020, wraz z zespołem badaczy z 17 instytucji z Europy, Kanady i USA szukaliśmy odpowiedzi na to pytanie.
Nasze badania koncentrowały się na fuzji izotopów wodoru w środowiskach metalowych. Na podstawie wcześniejszych rezultatów wskazujących, że w określonych warunkach układy wodorowo-metalowe mogą generować duże ilości ciepła, korzystając z zaawansowanej infrastruktury Centrum Fizyki Eksperymentalnej „eLBRUS” i akceleratora cząstek naładowanych odkryliśmy, że wydajność tych reakcji silnie zależy od struktury krystalicznej użytych materiałów. Dzięki tzw. wzmocnionemu efektowi ekranowania elektronowego zwiększa się prawdopodobieństwo zachodzenia reakcji jądrowych w materiałach z defektami w sieci krystalicznej.
W projekcie CleanHME poszukiwaliśmy materiałów maksymalizujących wydajność opracowywanych generatorów ciepła. Nasze wyniki mogą zrewolucjonizować sektor energetyczny, wspierając rozwój technologii bezemisyjnych i ochronę środowiska.
Dr hab. Paweł Terefenko, prof. US – dyrektor Instytutu Nauk o Morzu i Środowisku Uniwersytetu Szczecińskiego – o swoich badaniach:
COMPASS – „Compound extremes attribution of climate change: towards an operational service”.
W projekcie realizowanym jako część programu Horyzont Europa wraz z zespołem badamy w jakim stopniu zmiany klimatu wpływają na skutki ekstremalnych zdarzeń, takich jak powodzie, fale upałów czy długotrwałe susze. Tworzymy naukowe podstawy do wdrożenia systemu operacyjnego w ramach usług Copernicus, który pozwoli analizować powiązania między ekstremami klimatycznymi w czasie rzeczywistym, niezależnie od miejsca na świecie. Mamy nadzieję, że nasze badania przyczynią się do lepszego zrozumienia tych złożonych procesów i wskażą skuteczne strategie adaptacyjne.
Dr hab. Paulina Niedźwiedzka-Rystwej, prof. US – zastępczyni dyrektora Instytutu Biologii i członkini Rady Uczelni Uniwersytetu Szczecińskiego na lata 2025-2028 – o swoich badaniach:
„Pszczeli Raj: Ogród przyjazny zapylaczom”
W obrębie tego projektu, realizowanego w Pasiece IMMUNO, badamy produkty pszczele i ich właściwości przeciwdrobnoustrojowe oraz antynowotworowe. Ale to nie wszystko! Dbamy także o aspekt proekologiczny – rozwijamy uniwersytecką pasiekę, tworzymy ścieżkę edukacyjną o zapylaczach w MOBI Kulice i organizujemy warsztaty o bioróżnorodności.
„Wpływ wyczerpania immunologicznego i zmian w metylomie na rezerwuar latentnego HIV-1”
Ten projekt, realizowany przez Centrum Immunologii Doświadczalnej i Immunobiologii Chorób Zakaźnych i Nowotworowych US wspólnie z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym, koncentruje się na badaniu komórek odpornościowych u pacjentów z HIV. Naszym celem jest zrozumienie mechanizmów wyczerpania immunologicznego i określenie rzadkich, ale diagnostycznie cennych subpopulacji komórek T. Wierzymy, że uzyskane wyniki mogą otworzyć nowe perspektywy w terapii HIV.